Mỹ phẩm thuần chay: Cách chọn sản phẩm phù hợp với làn da 

Ngày càng nhiều người quan tâm đến mỹ phẩm thuần chay khi lựa chọn sản phẩm chăm sóc da và trang điểm. Những cụm từ như “vegan”, “cruelty-free” hay “thành phần thực vật” xuất hiện phổ biến trên bao bì và các kênh bán hàng, nhưng không phải lúc nào cũng mang cùng một ý nghĩa.

Hiểu đúng về tiêu chí thuần chay sẽ giúp người tiêu dùng phân biệt sản phẩm vegan với mỹ phẩm thiên nhiên, mỹ phẩm hữu cơ và sản phẩm không thử nghiệm trên động vật, từ đó lựa chọn phù hợp hơn với nhu cầu và làn da của mình.

Mỹ phẩm thuần chay là gì?

Mỹ phẩm thuần chay (vegan cosmetics) là những sản phẩm không sử dụng thành phần có nguồn gốc từ động vật hoặc sản phẩm phụ từ động vật trong công thức theo tiêu chuẩn mà thương hiệu hoặc tổ chức chứng nhận áp dụng.

Một số thành phần thường được nhắc đến khi kiểm tra tính thuần chay của mỹ phẩm gồm:

• Mật ong và sáp ong.
• Collagen có nguồn gốc từ động vật.
• Keratin có nguồn gốc từ động vật.
• Lanolin có nguồn gốc từ lông cừu.
• Carmine, chất tạo màu có nguồn gốc từ côn trùng.
• Một số dạng squalene có nguồn gốc từ động vật.
• Một số nguyên liệu từ nhau thai động vật.

Thay vào đó, nhà sản xuất có thể sử dụng nguyên liệu thực vật hoặc các thành phần được tổng hợp trong phòng thí nghiệm. Vì vậy, mỹ phẩm thuần chay không nhất thiết chỉ chứa nguyên liệu tự nhiên và cũng không đồng nghĩa với mỹ phẩm hữu cơ.

Đây là điểm người tiêu dùng cần lưu ý khi tìm hiểu các dòng mỹ phẩm thiên nhiên. Một sản phẩm có thể vừa thuần chay vừa có nhiều thành phần thực vật, nhưng hai khái niệm này vẫn phản ánh những tiêu chí khác nhau.

Phân biệt mỹ phẩm thuần chay và cruelty-free

Vegan và cruelty-free thường xuất hiện cùng nhau trên bao bì mỹ phẩm nhưng không hoàn toàn giống nhau.

Vegan chủ yếu đề cập đến thành phần và nguồn gốc nguyên liệu, trong khi cruelty-free tập trung vào việc sản phẩm hoặc các thành phần liên quan có được thử nghiệm trên động vật hay không.

The Vegan Society cho biết sản phẩm mang Vegan Trademark phải đáp ứng các tiêu chí liên quan đến việc không sử dụng thành phần có nguồn gốc động vật và không được doanh nghiệp hoặc bên thay mặt doanh nghiệp thử nghiệm trên động vật.

Trong khi đó, một sản phẩm cruelty-free vẫn có thể chứa thành phần có nguồn gốc động vật. Vì vậy, người mua không nên mặc định rằng một sản phẩm có biểu tượng “không thử nghiệm trên động vật” chắc chắn là mỹ phẩm thuần chay.

Lợi ích của mỹ phẩm thuần chay

Mỹ phẩm thuần chay được quan tâm không chỉ bởi yếu tố thành phần mà còn liên quan đến cách người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm và quan điểm về phúc lợi động vật.

Hạn chế sử dụng thành phần có nguồn gốc động vật

Đây là đặc điểm cốt lõi của mỹ phẩm thuần chay. Việc loại bỏ nguyên liệu có nguồn gốc động vật giúp sản phẩm phù hợp hơn với những người muốn hạn chế việc sử dụng các thành phần này trong sinh hoạt hằng ngày.

Phù hợp với người theo lối sống thuần chay

Mỹ phẩm vegan có thể là lựa chọn phù hợp với những người theo lối sống thuần chay và muốn duy trì tiêu chí này trong cả việc chăm sóc da, tóc và trang điểm.

Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn nên kiểm tra chứng nhận hoặc thông tin chính thức của từng sản phẩm vì cách sử dụng thuật ngữ “vegan” có thể khác nhau giữa các thương hiệu.

Đáp ứng mối quan tâm về phúc lợi động vật

Một bộ phận người tiêu dùng lựa chọn mỹ phẩm thuần chay vì muốn giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu có nguồn gốc động vật và quan tâm hơn đến vấn đề phúc lợi động vật.

Nếu tiêu chí này đi kèm với yêu cầu không thử nghiệm trên động vật, người dùng nên tìm hiểu thêm về chứng nhận cruelty-free thay vì chỉ nhìn vào nhãn vegan.

Gắn với xu hướng tiêu dùng có trách nhiệm

Mỹ phẩm thuần chay thường xuất hiện cùng các xu hướng như làm đẹp xanh, tiêu dùng có trách nhiệm và minh bạch về nguồn nguyên liệu. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi sản phẩm vegan đều thân thiện với môi trường ở mọi khía cạnh.

Tác động môi trường còn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, bao bì, vận chuyển và khả năng tái chế của sản phẩm.

Bên cạnh các thành phần thảo mộc tự nhiên, bạn cũng có thể tham khảo thêm dòng mỹ phẩm Whoo cao cấp từ Hàn Quốc để phục hồi và chống lão hóa chuyên sâu. 

Các thương hiệu mỹ phẩm thuần chay được quan tâm

Trên thị trường hiện có nhiều thương hiệu phát triển sản phẩm vegan hoặc công bố tiêu chí thuần chay. Tuy nhiên, mức độ chứng nhận có thể khác nhau giữa thương hiệu, dòng sản phẩm và từng thời điểm.

Cocoon

Cocoon là thương hiệu mỹ phẩm Việt Nam theo định hướng thuần chay. Theo thông tin do thương hiệu công bố, các sản phẩm của Cocoon không sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc từ động vật và không thử nghiệm trên động vật; thương hiệu cũng cho biết sản phẩm được đăng ký với The Vegan Society và tham gia chương trình Leaping Bunny.

Các sản phẩm của Cocoon tập trung vào nguyên liệu quen thuộc của Việt Nam như bí đao, nghệ, cà phê, bưởi và nhiều loại thực vật khác. Đây là một trong những thương hiệu thường được nhắc đến khi người dùng tìm kiếm mỹ phẩm thuần chay tại Việt Nam.

The Body Shop

The Body Shop là thương hiệu quốc tế được biết đến với định hướng chống thử nghiệm trên động vật. Theo The Vegan Society, năm 2024, toàn bộ danh mục công thức sản phẩm của The Body Shop đã được chứng nhận Vegan Society, bao gồm chăm sóc da, chăm sóc cơ thể, tóc, trang điểm và nước hoa.

Tuy nhiên, người mua vẫn nên kiểm tra thông tin sản phẩm tại thời điểm mua nếu cần xác nhận tiêu chuẩn vegan cụ thể.

e.l.f. Cosmetics

e.l.f. Cosmetics công bố các công thức của thương hiệu là 100% vegan và cruelty-free trên phạm vi toàn cầu. Thương hiệu cũng cho biết sản phẩm của mình không thử nghiệm trên động vật và có chứng nhận Leaping Bunny.

Thương hiệu phát triển nhiều nhóm sản phẩm từ trang điểm đến chăm sóc da, phù hợp với người tiêu dùng muốn tìm kiếm mỹ phẩm vegan ở nhiều phân khúc giá.

Pacifica

Pacifica là thương hiệu tập trung vào các sản phẩm làm đẹp vegan, bao gồm chăm sóc da, chăm sóc tóc và nước hoa. Thương hiệu cũng xây dựng hình ảnh xoay quanh nguyên liệu có nguồn gốc thực vật và định hướng làm đẹp có ý thức.

Khi lựa chọn Pacifica hoặc các thương hiệu quốc tế tương tự, người mua nên kiểm tra thông tin từng sản phẩm để biết chính xác tiêu chuẩn áp dụng.

Một số thương hiệu khác

The Vegan Society hiện có danh sách nhiều thương hiệu và sản phẩm được đăng ký Vegan Trademark trong nhóm mỹ phẩm, chăm sóc da và chăm sóc tóc. Danh sách này bao gồm những thương hiệu như Beauty Kitchen, Green People, HAER và Nourish London.

Do danh mục sản phẩm có thể thay đổi, người tiêu dùng nên tra cứu chứng nhận tại nguồn chính thức nếu muốn xác định một sản phẩm cụ thể có đang được chứng nhận hay không.

Bạn có thể dễ dàng tìm mua các sản phẩm thuần chay lành tính ngay tại chuỗi cửa hàng thế giới mỹ phẩm Bình Dương. 

Cách nhận biết mỹ phẩm thuần chay thực sự

Không phải sản phẩm nào sử dụng hình ảnh lá cây, màu xanh hoặc chữ “vegan-friendly” trên bao bì cũng có thể mặc định là sản phẩm vegan đã được chứng nhận.

Kiểm tra chứng nhận vegan

Một trong những cách đơn giản là kiểm tra các chứng nhận của bên thứ ba. The Vegan Society có Vegan Trademark, một chương trình chứng nhận được sử dụng cho nhiều nhóm sản phẩm, trong đó có mỹ phẩm. Tổ chức này cho biết các sản phẩm mang chứng nhận được kiểm tra theo tiêu chuẩn của chương trình.

Người mua nên phân biệt Vegan Trademark với các chứng nhận cruelty-free vì hai loại chứng nhận này không hoàn toàn giống nhau.

Đọc bảng thành phần INCI

Bảng thành phần INCI giúp người dùng biết sản phẩm chứa những nguyên liệu nào. Tuy nhiên, một số thành phần có tên hóa học hoặc tên thực vật không dễ nhận biết nguồn gốc ngay từ lần đọc đầu tiên.

Nếu không xác định được nguồn gốc của một thành phần, người dùng có thể kiểm tra thông tin từ website chính thức của thương hiệu hoặc liên hệ nhà sản xuất.

Không chỉ dựa vào biểu tượng trên bao bì

Hình ảnh con thỏ, lá cây hoặc các cụm từ như “green”, “clean”, “natural” và “vegan-friendly” không nên được xem là bằng chứng duy nhất.

The Vegan Society cũng lưu ý rằng việc ghi nhãn vegan trên thị trường có thể gây nhầm lẫn và khuyến nghị người tiêu dùng tìm kiếm chứng nhận đáng tin cậy khi muốn xác định sản phẩm vegan.

Mỹ phẩm thuần chay có phù hợp với mọi làn da không?

Mỹ phẩm thuần chay không dành riêng cho một loại da nhất định. Khả năng phù hợp phụ thuộc vào công thức, hoạt chất, kết cấu và nhu cầu chăm sóc da của từng người.

Da dầu có thể quan tâm đến kết cấu nhẹ và khả năng gây bít tắc. Da khô thường ưu tiên các thành phần hỗ trợ duy trì độ ẩm. Trong khi đó, người có da nhạy cảm cần thận trọng với hương liệu, tinh dầu và những thành phần có khả năng gây kích ứng.

Do đó, “vegan” chỉ là một tiêu chí về nguồn gốc thành phần, không phải tiêu chí duy nhất để đánh giá sản phẩm có phù hợp với làn da hay không.

Mỹ phẩm thuần chay có phải mỹ phẩm thiên nhiên không?

Không. Mỹ phẩm thuần chay tập trung vào việc không sử dụng thành phần có nguồn gốc động vật, trong khi mỹ phẩm thiên nhiên đề cập đến nguồn gốc tự nhiên của nguyên liệu.

Một sản phẩm vegan có thể sử dụng cả thành phần thực vật và thành phần tổng hợp. Ngược lại, một sản phẩm có nhiều thành phần tự nhiên cũng không nhất thiết đáp ứng tiêu chí vegan nếu công thức vẫn chứa mật ong, sáp ong hoặc nguyên liệu có nguồn gốc động vật.

Tương tự, mỹ phẩm thuần chay cũng không đồng nghĩa với mỹ phẩm hữu cơ. Người tiêu dùng nên xem đây là những tiêu chí riêng biệt khi lựa chọn sản phẩm.

Mỹ phẩm thuần chay và xu hướng lựa chọn của người tiêu dùng trẻ

Các tiêu chí liên quan đến thành phần, nguồn gốc và phúc lợi động vật ngày càng xuất hiện nhiều trong quá trình tìm hiểu mỹ phẩm của người tiêu dùng trẻ. Tuy nhiên, mức độ quan tâm của mỗi nhóm tuổi không giống nhau.

Gen Z

Gen Z thường tiếp cận thông tin mỹ phẩm thông qua mạng xã hội, đánh giá của người dùng và nội dung từ các thương hiệu. Với nhóm này, tính minh bạch về thành phần và câu chuyện thương hiệu có thể trở thành một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua.

Tuy nhiên, người mua vẫn nên kiểm tra thông tin chính thức thay vì chỉ dựa vào review hoặc nội dung viral.

Gen Y

Gen Y thường có xu hướng cân nhắc đồng thời chất lượng, công dụng, giá thành và nguồn gốc sản phẩm. Với mỹ phẩm thuần chay, tiêu chí vegan có thể được xem xét cùng các yếu tố khác như thành phần, độ phù hợp với da và uy tín thương hiệu.

Gen Alpha

Gen Alpha hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào gia đình trong việc lựa chọn sản phẩm chăm sóc cá nhân. Tuy nhiên, nhóm này đang tiếp xúc sớm với các khái niệm như sống xanh, bảo vệ động vật và tiêu dùng có trách nhiệm thông qua môi trường giáo dục và nền tảng số.

Khi lựa chọn mỹ phẩm cho trẻ hoặc người chưa trưởng thành, tiêu chí an toàn và phù hợp với độ tuổi vẫn cần được ưu tiên hơn thông điệp marketing về vegan.

Vai trò của marketing và thương mại điện tử đối với mỹ phẩm thuần chay

Sự phát triển của marketing trên mạng xã hội giúp các thương hiệu vegan truyền tải câu chuyện về thành phần, nguồn nguyên liệu và triết lý thương hiệu đến người tiêu dùng nhanh hơn.

Bên cạnh đó, thương mại điện tử giúp người mua dễ dàng tìm kiếm, so sánh và đọc thông tin sản phẩm trước khi quyết định. Tuy nhiên, môi trường trực tuyến cũng khiến người tiêu dùng dễ gặp các nội dung quảng cáo sử dụng những thuật ngữ như “thuần chay”, “tự nhiên” hoặc “xanh” mà không giải thích rõ tiêu chuẩn.

Vì vậy, khi mua tại một shop mỹ phẩm online, người dùng nên kiểm tra thông tin nhà sản xuất, bảng thành phần, chứng nhận và chính sách đổi trả thay vì chỉ dựa vào hình ảnh sản phẩm.

Những lưu ý khi sử dụng mỹ phẩm thuần chay

Mặc dù đáp ứng tiêu chí không sử dụng thành phần có nguồn gốc động vật, mỹ phẩm thuần chay vẫn cần được lựa chọn và sử dụng đúng cách. Người dùng không nên chỉ quan tâm đến nhãn “vegan” mà bỏ qua khả năng kích ứng, thời hạn sử dụng, cách bảo quản và nguồn gốc sản phẩm.

Thuần chay không đồng nghĩa với không gây kích ứng

Thành phần có nguồn gốc thực vật vẫn có thể gây kích ứng hoặc dị ứng tùy cơ địa. Một số tinh dầu, chiết xuất thực vật hoặc hương liệu tự nhiên có thể không phù hợp với làn da nhạy cảm.

Vì vậy, người dùng nên kiểm tra bảng thành phần trước khi sử dụng và thử sản phẩm trên một vùng da nhỏ nếu đây là sản phẩm mới. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như ngứa, đỏ, rát hoặc nổi mẩn, nên ngừng sử dụng và theo dõi tình trạng da.

Nếu bạn đang hướng đến lối sống xanh lành tính hơn, hãy tìm hiểu thêm về các dòng mỹ phẩm thuần chay để bổ sung vào chu trình chăm sóc da. 

Kiểm tra hạn sử dụng và cách bảo quản

Mỹ phẩm thuần chay không mặc định có thời hạn sử dụng ngắn hơn mỹ phẩm thông thường. Thời gian bảo quản phụ thuộc vào công thức, hệ thống chất bảo quản, loại bao bì và điều kiện lưu trữ của từng sản phẩm.

Người dùng nên kiểm tra hạn sử dụng, thời gian sử dụng sau khi mở nắp (PAO) và hướng dẫn bảo quản trên bao bì. Không nên tiếp tục sử dụng sản phẩm khi đã thay đổi rõ rệt về màu sắc, mùi hoặc kết cấu.

Mua sản phẩm từ nguồn đáng tin cậy

Nguồn mua cũng là yếu tố quan trọng khi lựa chọn mỹ phẩm thuần chay, đặc biệt với các sản phẩm được bán trên mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử. Người dùng nên ưu tiên thương hiệu, đại lý hoặc shop mỹ phẩm có thông tin rõ ràng về sản phẩm và đơn vị chịu trách nhiệm.

Trước khi mua, có thể kiểm tra tên nhà sản xuất, thành phần, thông tin chứng nhận vegan, nguồn gốc và hướng dẫn sử dụng. Việc đối chiếu với thông tin trên website chính thức của thương hiệu cũng giúp hạn chế nguy cơ mua phải sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc quảng cáo sai lệch.

Kết luận

Mỹ phẩm thuần chay là lựa chọn đáng quan tâm đối với những người muốn hạn chế thành phần có nguồn gốc động vật và quan tâm đến phúc lợi động vật. Tuy nhiên, vegan không đồng nghĩa với mỹ phẩm thiên nhiên, mỹ phẩm hữu cơ, mỹ phẩm cao cấp hay cruelty-free.

Để lựa chọn sản phẩm phù hợp, người dùng nên kiểm tra bảng thành phần INCI, chứng nhận vegan, nguồn gốc sản phẩm và thông tin từ nhà sản xuất. Thay vì chỉ dựa vào chữ “vegan” hoặc hình ảnh trên bao bì, việc kiểm tra nhiều yếu tố sẽ giúp người tiêu dùng có cơ sở tốt hơn khi lựa chọn mỹ phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Mỹ phẩm thuần chay có an toàn hơn mỹ phẩm thông thường không?

Không thể kết luận mỹ phẩm thuần chay luôn an toàn hơn mỹ phẩm thông thường. Mức độ phù hợp phụ thuộc vào công thức, thành phần và tình trạng da của mỗi người. Thành phần thực vật vẫn có thể gây dị ứng hoặc kích ứng. Người dùng nên kiểm tra bảng thành phần và thử sản phẩm trước khi sử dụng rộng rãi.

Mỹ phẩm thuần chay có phải mỹ phẩm thiên nhiên không?

Không. Vegan tập trung vào việc không sử dụng thành phần có nguồn gốc động vật, còn mỹ phẩm thiên nhiên tập trung vào nguồn gốc tự nhiên của nguyên liệu. Một sản phẩm vegan vẫn có thể chứa thành phần tổng hợp. Vì vậy, hai khái niệm này không nên được sử dụng thay thế cho nhau.

Mỹ phẩm thuần chay có phải cruelty-free không?

Không nhất thiết. Vegan liên quan đến thành phần, còn cruelty-free chủ yếu liên quan đến thử nghiệm trên động vật. Người dùng muốn đáp ứng cả hai tiêu chí nên kiểm tra thông tin và chứng nhận tương ứng của sản phẩm.

Da nhạy cảm có nên dùng mỹ phẩm thuần chay không?

Có thể, nhưng cần lựa chọn dựa trên công thức cụ thể. Một số thành phần thực vật, tinh dầu hoặc hương liệu vẫn có khả năng gây kích ứng. Người có làn da nhạy cảm nên đọc kỹ thành phần và thử trên vùng da nhỏ trước khi sử dụng.

Mỹ phẩm thuần chay có trị mụn hoặc nám không?

Không nên mặc định mỹ phẩm thuần chay có khả năng điều trị mụn hoặc nám. “Thuần chay” chỉ mô tả một tiêu chí liên quan đến thành phần, không phải tuyên bố về hiệu quả điều trị. Nếu vấn đề da kéo dài hoặc nghiêm trọng, người dùng nên tham khảo chuyên gia da liễu.