VnExpress Số Hóa và sự chuyển mình của thời đại số

VnExpress Số Hóa từng là cái tên khá quen thuộc với những người thường xuyên theo dõi tin tức công nghệ.

Nhưng nếu chỉ xem Số Hóa như một chuyên mục viết về điện thoại, máy tính hay các sản phẩm công nghệ thì sẽ bỏ qua một phần khá thú vị trong câu chuyện này. Bởi sau nhiều năm phát triển, nội dung của Số Hóa đã mở rộng hơn rất nhiều.

Theo VnExpress, từ những bài viết về tin tức, đánh giá và kinh nghiệm sử dụng thiết bị, Số Hóa dần phát triển sang các xu hướng mới, quá trình chuyển đổi số và việc ứng dụng công nghệ vào đời sống, doanh nghiệp, tổ chức. Đến tháng 1/2025, chuyên mục chính thức đổi tên thành Công Nghệ với năm nhóm nội dung gồm AI, Nhịp sống số, Chuyển đổi số, Thiết bị và Trải nghiệm.

Sự thay đổi tên gọi này thực ra phản ánh một thay đổi lớn hơn.

Công nghệ không còn chỉ là một sản phẩm mà con người mua về sử dụng. Nó đã trở thành một phần trong cách con người làm việc, đọc tin, mua sắm, giao tiếp và ra quyết định.

Và chính hoạt động của một tòa soạn báo điện tử như VnExpress là một ví dụ khá rõ để nhìn thấy điều đó.

VnExpress Số Hóa là gì?

Số Hóa từng là tên chuyên trang/chuyên mục công nghệ của VnExpress, nhưng từ tháng 1/2025, chuyên mục này đã đổi tên thành Công Nghệ.

VnExpress cho biết Số Hóa đã phát triển trong khoảng 20 năm, từ nội dung về tin tức, đánh giá và kinh nghiệm sử dụng thiết bị đến các chủ đề rộng hơn về công nghệ, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong đời sống.

Do đó, nhìn từ góc độ chuyển đổi số, câu chuyện của Số Hóa thú vị ở chỗ nó cho thấy cách một sản phẩm truyền thông phải thay đổi khi chính hành vi của độc giả cũng thay đổi.

Từ “đọc báo” đến trải nghiệm nội dung số

Trước đây, đọc báo chủ yếu là mở một tờ báo và theo dõi từng bài viết. Khi Internet phát triển, cách người dùng tiếp cận thông tin đã thay đổi đáng kể. Nội dung không còn chỉ là văn bản mà có thể kết hợp nhiều hình thức khác nhau:

• Đọc bài viết trên điện thoại: Người dùng có thể tiếp cận tin tức ở bất cứ đâu mà không cần phụ thuộc vào báo giấy.
• Xem video và hình ảnh: Nội dung trực quan giúp thông tin được truyền tải nhanh hơn và phù hợp với thói quen tiếp nhận của người dùng hiện nay.
• Tìm kiếm và đọc nhiều nguồn: Người đọc có thể chuyển sang các bài viết khác, so sánh thông tin và chủ động tìm hiểu sâu hơn về một chủ đề.
• Chia sẻ và tương tác: Bình luận, chia sẻ hoặc quay lại bài viết khiến người đọc không còn chỉ tiếp nhận thông tin một chiều.

Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu mới cho báo chí: nội dung không chỉ cần chính xác mà còn phải phù hợp với cách người dùng đọc và tương tác trong môi trường số. Đây cũng là lúc công nghệ bắt đầu tác động sâu hơn vào cách các tòa soạn sản xuất và phân phối nội dung.

Số hóa báo chí không đơn giản là đưa bài báo lên website

Nếu một tờ báo chỉ đưa bài viết từ bản in lên website mà không thay đổi cách sản xuất hay phân phối, đó mới chỉ là bước chuyển nội dung sang môi trường trực tuyến. Số hóa báo chí có phạm vi rộng hơn nhiều.

Công nghệ có thể tham gia vào gần như toàn bộ quá trình hoạt động của tòa soạn, từ thu thập và lưu trữ thông tin đến sản xuất, biên tập và phân phối nội dung. Dữ liệu cũng có thể được sử dụng để theo dõi hành vi độc giả và đánh giá nội dung nào đang tạo ra hiệu quả tốt.

Bên cạnh văn bản, báo chí số còn kết hợp nhiều hình thức như hình ảnh, video, đồ họa tương tác và các nội dung đa phương tiện. AI cũng đang được đưa vào một số công đoạn nhằm hỗ trợ xử lý dữ liệu, tìm kiếm thông tin hoặc sản xuất nội dung.

Vì vậy, số hóa báo chí không đơn thuần là thay đổi nơi bài báo xuất hiện. Quan trọng hơn, công nghệ có thể thay đổi cách một bài báo được tạo ra, phân phối và đánh giá, từ đó tác động đến cả cách tòa soạn đưa ra quyết định.

VnExpress đã thay đổi nội dung Số Hóa như thế nào?

Ban đầu, Số Hóa tập trung chủ yếu vào những nội dung quen thuộc của một chuyên trang công nghệ như:

• Thiết bị và điện thoại: Cập nhật các sản phẩm mới, tính năng và những thay đổi đáng chú ý trong thiết bị công nghệ.
• Máy tính và phần mềm: Cung cấp thông tin về công cụ, phần mềm và cách sử dụng phục vụ công việc, học tập hoặc giải trí.
• Kinh nghiệm sử dụng: Chia sẻ những hướng dẫn, mẹo và cách tận dụng công nghệ hiệu quả hơn trong thực tế.
• Tin tức công nghệ: Cập nhật những xu hướng, sản phẩm và sự kiện đang tác động đến thị trường công nghệ.

Khi công nghệ ngày càng đi sâu vào đời sống, phạm vi nội dung cũng dần mở rộng. Một chiếc điện thoại không còn chỉ để nghe gọi mà còn có thể trở thành ví thanh toán, máy ảnh, bản đồ, công cụ làm việc, học tập, giải trí và cánh cửa tiếp cận AI. Vì vậy, nội dung về công nghệ cũng cần thay đổi để phản ánh cách công nghệ đang hiện diện và tác động đến đời sống hằng ngày.

VnExpress cho biết chuyên mục Số Hóa dần bổ sung các nội dung về xu hướng công nghệ mới, chuyển đổi số và việc ứng dụng công nghệ trong đời sống, doanh nghiệp, tổ chức.

Đến khi đổi tên thành Công Nghệ, cấu trúc nội dung được chia thành năm nhóm:

Cách phân chia này cho thấy công nghệ đã được nhìn theo một hướng rộng hơn. Cho thấy công nghệ đang thay đổi cuộc sống như thế nào.

Một điều rất đời thường: công nghệ thay đổi cách chúng ta đọc tin

Ngày nay, người đọc có thể tiếp cận tin tức ở bất cứ đâu, từ trên xe buýt, quán cà phê đến giờ nghỉ làm. Điện thoại dần trở thành thiết bị chính để đọc tin, giúp việc tiếp nhận thông tin trở nên nhanh và linh hoạt hơn.

Người đọc cũng không nhất thiết truy cập trực tiếp vào trang báo. Một bài viết có thể xuất hiện qua công cụ tìm kiếm, mạng xã hội, thông báo, tin nhắn hoặc đường link được chia sẻ.

Điều này buộc báo chí phải thích nghi. Nội dung không chỉ cần đúng và nhanh mà còn phải dễ đọc trên thiết bị số, có tiêu đề rõ ràng, hình ảnh phù hợp và cấu trúc thuận tiện cho việc tìm kiếm, chia sẻ. Đây cũng là một phần trong quá trình chuyển từ báo chí truyền thống sang báo chí số.

Dữ liệu trở thành “đôi mắt” của tòa soạn hiện đại

Một trong những thay đổi rõ nhất khi báo chí bước vào môi trường số là tòa soạn có thể nhìn thấy phản ứng của độc giả gần như theo thời gian thực. Nếu báo in khó biết một bài được đọc bao nhiêu lần hay người đọc quan tâm đến phần nào, báo chí số lại có thể thu thập nhiều dữ liệu hơn.

Một số chỉ số thường được theo dõi gồm:

• Lượt xem và thời gian đọc: Cho biết nội dung có thu hút người đọc và giữ họ ở lại bao lâu.
• Nguồn truy cập: Giúp xác định độc giả đến từ công cụ tìm kiếm, mạng xã hội hay các kênh khác.
• Thiết bị và thời điểm truy cập: Cho biết độc giả thường đọc tin bằng thiết bị nào và vào thời gian nào.
• Chủ đề được quan tâm: Giúp tòa soạn nhận diện những nội dung đang thu hút sự chú ý của độc giả.

Những dữ liệu này không chỉ dùng để xem bài nào có nhiều lượt xem. Quan trọng hơn, chúng giúp tòa soạn hiểu độc giả đang quan tâm điều gì và có thêm cơ sở để điều chỉnh nội dung.

VnExpress Analytics: Khi dữ liệu xuất hiện ngay giữa tòa soạn

Theo VnExpress, hệ thống dashboard được đặt tại trung tâm tòa soạn và cung cấp các chỉ số bài viết theo thời gian thực. Nhờ đó, tòa soạn có thể theo dõi mức độ quan tâm của độc giả đối với từng chủ đề.

Thay vì phải chờ đến cuối ngày mới biết bài viết nào được nhiều người đọc, dữ liệu theo thời gian thực giúp tòa soạn nhận ra ngay độc giả đang quan tâm điều gì.

Điều này tạo ra một cách vận hành linh hoạt hơn, khi dữ liệu không chỉ dùng để đánh giá hiệu quả mà còn trở thành cơ sở hỗ trợ quá trình lựa chọn và điều chỉnh nội dung.

Bước thay đổi mới của báo chí số đến từ sự xuất hiện mạnh mẽ của AI

Nếu dữ liệu là nền tảng quan trọng của tòa soạn số, thì AI đang mở ra thêm nhiều cách ứng dụng mới. Từ gợi ý tiêu đề, kiểm tra chính tả, tóm tắt đến tìm kiếm, phân tích dữ liệu và hỗ trợ sản xuất nội dung, AI có thể tham gia vào nhiều công đoạn của báo chí.

Theo khảo sát của IPS năm 2024 được VnExpress dẫn lại, 64,6% cơ quan báo chí Việt Nam đã bắt đầu ứng dụng AI, tăng từ 27,3% vào năm 2023. Tuy nhiên, chỉ dưới 10 tòa soạn có chính sách sử dụng AI.

Những con số này cho thấy AI đang được sử dụng ngày càng phổ biến, nhưng để mang lại hiệu quả thực sự, công nghệ vẫn cần đi cùng quy trình, kiểm soát và vai trò của con người.

AI thay đổi công việc của người làm báo như thế nào?

Điểm thú vị là AI không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc “viết thay nhà báo”. Trong thực tế, AI có thể được đưa vào từ những công việc nhỏ như tìm kiếm, tóm tắt, xử lý thông tin, kiểm tra nội dung hoặc gợi ý tiêu đề. Nhờ đó, một số công đoạn có thể được thực hiện nhanh hơn, giúp người làm báo có thêm thời gian tập trung vào những phần cần tư duy và kiểm chứng.

Tuy nhiên, AI vẫn chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ. Nội dung cuối cùng cần được con người kiểm tra và biên tập trước khi xuất bản, bởi trong báo chí, độ chính xác và trách nhiệm với thông tin luôn là yếu tố quan trọng.

Từ VnExpress Số Hóa nhìn ra sự thay đổi của đời sống

Điểm đáng nói là câu chuyện của VnExpress Số Hóa không chỉ nằm ở báo chí, mà còn phản ánh cách công nghệ đang thay đổi đời sống. Nếu trước đây công nghệ thường được xem là một lĩnh vực riêng, thì hiện nay nó đã xuất hiện trong nhiều hoạt động như ngân hàng, giáo dục, bán lẻ, giao thông, y tế và kinh doanh.

Điều này cũng lý giải vì sao nội dung công nghệ ngày càng mở rộng. Người đọc không chỉ quan tâm đến một thiết bị mới mà còn muốn biết công nghệ đang được ứng như thế nào và ảnh hưởng ra sao đến cuộc sống.

VnExpress và chuyển đổi số báo chí

Một tòa soạn số không chỉ đơn giản là có một website. Đằng sau đó còn là sự thay đổi trong cách tổ chức, sản xuất và phân phối nội dung.

Theo thông tin VnExpress công bố, năm 2025, VnExpress cùng 9 cơ quan báo chí Trung ương khác được công nhận đạt mức xuất sắc về chuyển đổi số báo chí. Đây cũng là năm thứ ba liên tiếp VnExpress đạt mức này.

Qua đó có thể thấy, chuyển đổi số trong báo chí không chỉ nằm ở việc đưa nội dung lên Internet mà còn liên quan đến dữ liệu, hạ tầng công nghệ, quy trình tác nghiệp, sản xuất nội dung và khả năng hiểu độc giả.

Tại sao báo chí cần chuyển đổi số?

Một phần câu trả lời nằm ở chính cách người đọc tiếp nhận thông tin hiện nay. Tin tức không chỉ xuất hiện trên báo điện tử mà còn được tiếp cận thông qua mạng xã hội, YouTube, podcast, công cụ tìm kiếm và các nền tảng AI.

Điều này khiến báo chí phải thay đổi để giữ được khả năng tiếp cận độc giả mà vẫn đảm bảo giá trị cốt lõi là độ chính xác và độ tin cậy. Bên cạnh nội dung, trải nghiệm đọc, tốc độ cập nhật và khả năng phân phối trên nhiều nền tảng cũng ngày càng quan trọng.

Vì vậy, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa báo chí lên môi trường trực tuyến. Đó là quá trình thay đổi cách tòa soạn sản xuất, phân phối và hiểu nội dung, phù hợp hơn với hành vi của độc giả trong thời đại số.

Số hóa báo chí mang lại gì cho người đọc?

Từ góc nhìn của độc giả, số hóa giúp việc tiếp cận thông tin trở nên nhanh và thuận tiện hơn. Nội dung có thể được trình bày bằng văn bản, hình ảnh, video, infographic hoặc các hình thức tương tác.

Bên cạnh đó, dữ liệu số giúp người đọc dễ dàng tìm lại thông tin cũ và tiếp cận những nội dung phù hợp hơn với nhu cầu.

Số hóa cũng tạo ra những vấn đề mới

Công nghệ mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng tạo ra những thách thức mới cho báo chí, từ tin giả, nội dung do AI tạo ra đến deepfake, vi phạm bản quyền và bảo mật dữ liệu.

VnExpress cũng từng đề cập đến vi phạm bản quyền như một rào cản đối với quá trình chuyển đổi số báo chí. Điều này cho thấy số hóa không chỉ là đưa công nghệ vào sử dụng mà còn cần đi cùng những quy tắc và cách kiểm soát phù hợp.

AI và vai trò của con người trong báo chí

AI đang mở ra nhiều cách ứng dụng trong báo chí, từ những công việc như gợi ý tiêu đề, kiểm tra chính tả, tóm tắt nội dung đến xử lý dữ liệu và hỗ trợ sản xuất nội dung.

Điểm đáng chú ý là AI không nhất thiết phải “viết thay nhà báo”. Công nghệ có thể đảm nhận một số công việc hỗ trợ, giúp rút ngắn thời gian xử lý để người làm báo tập trung hơn vào tư duy, kiểm chứng và đánh giá thông tin.

Theo khảo sát của IPS năm 2024 được VnExpress dẫn lại, 64,6% cơ quan báo chí Việt Nam đã bắt đầu ứng dụng AI, tăng từ 27,3% vào năm 2023. Tuy nhiên, chỉ dưới 10 tòa soạn có chính sách sử dụng AI.

Điều này cho thấy AI đang xuất hiện ngày càng rõ trong báo chí, nhưng để công nghệ thực sự phát huy hiệu quả, việc ứng dụng vẫn cần đi cùng quy trình, kiểm soát và trách nhiệm của con người.

Số hóa tài liệu có phải là bước đầu của chuyển đổi số?

Đối với nhiều doanh nghiệp, số hóa tài liệu có thể là một trong những bước đầu để đưa dữ liệu vào môi trường số. Khi hồ sơ giấy được chuyển thành dữ liệu điện tử, việc lưu trữ, tìm kiếm và chia sẻ thông tin cũng trở nên thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, scan tài liệu chưa phải là toàn bộ quá trình chuyển đổi số. Đây chỉ là bước đầu để doanh nghiệp tiếp tục xây dựng hệ thống lưu trữ, tìm kiếm, phân quyền và quản lý dữ liệu hiệu quả hơn.

Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn, có thể tham khảo bài số hóa tài liệu để hiểu rõ hơn về quy trình và những điều cần lưu ý khi triển khai.

Nhìn từ VnExpress Số Hóa

Nhìn từ câu chuyện VnExpress Số Hóa, có thể thấy công nghệ đang dần chuyển từ một lĩnh vực riêng thành một phần trong cách con người làm việc, tiếp nhận thông tin và đưa ra quyết định.

Qua những thay đổi này, có thể thấy công nghệ không nhất thiết phải là những điều quá lớn lao. Một công cụ phù hợp, một quy trình được cải thiện hay một cách tiếp cận thông tin thuận tiện hơn cũng có thể tạo ra giá trị thực tế.

Đó cũng là điều đáng chú ý khi nhìn vào hành trình của VnExpress Số Hóa: công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó đáp ứng được nhu cầu của con người và tạo ra những thay đổi thiết thực trong đời sống.

Kết luận

Nhìn từ câu chuyện VnExpress Số Hóa, có thể thấy công nghệ đang dần trở thành một phần quen thuộc trong cách chúng ta học tập, làm việc và tiếp nhận thông tin. Những thay đổi này diễn ra khá tự nhiên, đến mức nhiều công nghệ đã trở thành một phần của cuộc sống hằng ngày.

Qua đó, có thể thấy giá trị của công nghệ không nằm ở việc sử dụng bao nhiêu công cụ mới, mà ở cách chúng được ứng dụng để giải quyết nhu cầu thực tế. Thời đại công nghệ số vì thế không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà còn là câu chuyện về khả năng thích nghi và sử dụng công nghệ một cách chủ động của con người.

Và khi AI đang xuất hiện ngày càng mạnh mẽ, quá trình này có lẽ vẫn chưa dừng lại.

FAQ về VnExpress Số Hóa

VnExpress Số Hóa là gì?

VnExpress Số Hóa là tên chuyên mục/chuyên trang công nghệ từng được VnExpress sử dụng. Nội dung ban đầu tập trung vào tin tức, đánh giá và kinh nghiệm sử dụng thiết bị, sau đó mở rộng sang các xu hướng công nghệ, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong đời sống.

VnExpress Số Hóa hiện còn hoạt động với tên gọi này không?

Không. Từ tháng 1/2025, chuyên mục Số Hóa được đổi tên thành Công Nghệ và tổ chức nội dung thành năm nhóm chính: AI, Nhịp sống số, Chuyển đổi số, Thiết bị và Trải nghiệm.

VnExpress Số Hóa có phải là chuyển đổi số không?

Bản thân một chuyên mục không đồng nghĩa với chuyển đổi số. Tuy nhiên, quá trình phát triển nội dung, sử dụng dữ liệu và công nghệ trong hoạt động tòa soạn có thể được xem là một ví dụ đáng tham khảo về chuyển đổi số trong báo chí.

VnExpress có ứng dụng AI không?

AI đang là một phần quan trọng trong xu hướng chuyển đổi số báo chí và VnExpress cũng theo dõi, đưa tin và ứng dụng các công nghệ mới trong lĩnh vực này. VnExpress từng dẫn khảo sát cho thấy 64,6% cơ quan báo chí Việt Nam đã bắt đầu ứng dụng AI trong năm 2024.

VnExpress Analytics là gì?

VnExpress Analytics là hệ thống cung cấp các chỉ số bài viết theo thời gian thực, được VnExpress giới thiệu như một phần trong hoạt động sử dụng dữ liệu của tòa soạn. Dashboard này được đặt tại trung tâm tòa soạn.

Vì sao báo chí cần số hóa?

Số hóa giúp báo chí thích nghi với cách độc giả tiếp nhận thông tin trên môi trường Internet, đồng thời mở ra khả năng sử dụng dữ liệu, nội dung đa phương tiện, nền tảng số và công nghệ mới để nâng cao hoạt động của tòa soạn.

Số hóa báo chí có phải chỉ là đăng báo lên website?

Không. Đưa nội dung lên website chỉ là một phần. Số hóa báo chí còn liên quan đến dữ liệu, quy trình sản xuất, phân phối nội dung, phân tích độc giả, công nghệ, AI và cách vận hành tòa soạn.

AI có thể thay thế nhà báo không?

AI có thể hỗ trợ một số công việc như xử lý dữ liệu, gợi ý nội dung, tóm tắt hoặc kiểm tra, nhưng việc xác minh thông tin, đánh giá bối cảnh và chịu trách nhiệm về nội dung vẫn cần con người.

VnExpress có phải là một ví dụ về chuyển đổi số báo chí?

Có thể xem VnExpress là một trường hợp đáng tham khảo. Năm 2025, VnExpress được công nhận đạt mức xuất sắc về chuyển đổi số báo chí năm thứ ba liên tiếp.

Doanh nghiệp có thể học gì từ câu chuyện VnExpress?

Doanh nghiệp có thể tham khảo cách bắt đầu từ nhu cầu của người dùng, sử dụng dữ liệu để hỗ trợ quyết định, đưa công nghệ vào quy trình và từng bước thử nghiệm AI thay vì chỉ mua công nghệ theo xu hướng.