Thẻ Căn Cước Mới: Quy Định 2026 & Hướng Dẫn Đổi Chi Tiết

Sở hữu thẻ căn cước theo chuẩn quy định mới giúp công dân thuận tiện thực hiện các thủ tục hành chính và giao dịch dân sự trong kỷ nguyên số. Việc nắm rõ những mốc thời gian chuyển đổi, danh mục thông tin tích hợp cũng như các quy định sinh trắc học mới sẽ giúp người dân chủ động cập nhật giấy tờ, tránh các phiền phức không đáng có khi thực hiện các giao dịch tài chính hay dịch vụ công.

Bài viết này tổng hợp toàn bộ thông tin quan trọng về thẻ căn cước, các điểm mới trong Luật Căn cước và hướng dẫn chi tiết từng bước để công dân chuẩn bị hồ sơ một cách chính xác nhất.

Tổng quan về thẻ căn cước và những thay đổi pháp lý quan trọng

Sự ra đời của Luật Căn cước đánh dấu bước chuyển mình lớn trong quản lý dân cư và định danh cá nhân tại Việt Nam. Thay vì tên gọi "Thẻ Căn cước công dân" (CCCD) như trước đây, văn bản mới chính thức sử dụng tên gọi "Thẻ căn cước".

Thẻ Căn cước công dân cũ còn giá trị sử dụng không?

Một trong những thắc mắc phổ biến nhất của người dân là liệu thẻ CCCD mã vạch hoặc CCCD gắn chip đang dùng có bắt buộc phải đổi ngay sang thẻ căn cước mới hay không.

Theo quy định chuyển tiếp của pháp luật, các thẻ CCCD đã cấp trước ngày Luật mới có hiệu lực vẫn giữ nguyên giá trị sử dụng đến hết thời hạn in trên thẻ. Công dân chỉ cần thực hiện thủ tục cấp đổi khi thẻ hết hạn, khi thông tin cá nhân có sự thay đổi hoặc khi có nhu cầu tự nguyện đổi sang mẫu thẻ mới.

Mẫu thẻ căn cước mới có những cải tiến gì?

So với phiên bản CCCD gắn chip trước đó, mẫu thẻ mới có một số điều chỉnh về mặt trực quan và cấu trúc dữ liệu:

• Dòng chữ "CĂN CƯỚC CÔNG DÂN" đổi thành "CĂN CƯỚC".
• Mục "Quê quán" chuyển thành "Nơi đăng ký khai sinh", mục "Nơi thường trú" chuyển thành "Nơi cư trú".
• Bỏ thông tin về vân tay và đặc điểm nhận dạng trên bề mặt thẻ để đảm bảo tính riêng tư, các dữ liệu này được lưu trữ mã hóa bên trong chip điện tử.
• Chữ ký của cơ quan cấp thẻ được chuyển thành chữ ký số của Bộ Công an.

Các điểm mới cốt lõi trong quy định cấp và quản lý thẻ căn cước

Sự nâng cấp về công nghệ quản lý dữ liệu giúp mở rộng phạm vi đối tượng được cấp thẻ cũng như gia tăng hàm lượng công nghệ trên mỗi tấm thẻ.

Bổ sung thu thập sinh trắc học mống mắt, ADN và giọng nói

Khi làm thủ tục cấp thẻ căn cước, việc thu thập thông tin mống mắt là bắt buộc đối với tất cả công dân từ 6 tuổi trở lên. Thu thập mống mắt giúp nâng cao độ chính xác khi xác thực danh tính trong trường hợp ngón tay bị mờ vân tay hoặc phẫu thuật khuôn mặt.

Đối với dữ liệu sinh trắc học về ADN và giọng nói, việc thu thập được thực hiện khi người dân tự nguyện cung cấp hoặc phục vụ công tác tố tụng, xử lý vi phạm theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng.

Mở rộng đối tượng cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 14 tuổi

Lần đầu tiên, pháp luật cho phép cấp thẻ cho công dân là trẻ em dưới 14 tuổi theo nhu cầu:

• Trẻ từ 0 đến dưới 6 tuổi: Người đại diện hợp pháp thực hiện thủ tục thông qua Cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng VNeID. Đối tượng này không phải thu thập thông tin nhân dạng và sinh trắc học.
• Trẻ từ 6 đến dưới 14 tuổi: Người đại diện hợp pháp đưa trẻ đến cơ quan quản lý căn cước để thu nhận thông tin nhân dạng và sinh trắc học (ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt).

Cấp Giấy chứng nhận căn cước cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch

Đây là chính sách nhân văn nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng cho những người gốc Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam nhưng chưa xác định được quốc tịch. Giấy chứng nhận căn cước có giá trị chứng minh nhân thân để thực hiện các giao dịch dân sự, đăng ký hành chính trên lãnh thổ Việt Nam.

Lợi ích khi tích hợp giấy tờ và định danh điện tử trên VNeID

Thẻ vật lý và ứng dụng định danh điện tử VNeID gắn kết chặt chẽ với nhau, giúp người dân giảm bớt giấy tờ bản cứng khi làm thủ tục.

Tích hợp đa dạng giấy tờ cá nhân

Thông qua cơ sở dữ liệu căn cước, công dân có thể tích hợp nhiều loại giấy tờ quan trọng vào tài khoản định danh điện tử:

• Giấy phép lái xe, Đăng ký xe.
• Thẻ BHYT, Sổ BHXH.
• Mới đây, các thông tin nghĩa vụ tài chính cá nhân cũng được đồng bộ hóa. Ví dụ, người dân có thể thực hiện tra cứu nghĩa vụ thuế qua eTax Mobile dựa trên dữ liệu mã số thuế đã chuẩn hóa theo số định danh cá nhân trên căn cước.

Giá trị pháp lý tương đương giấy tờ gốc

Khi thông tin giấy tờ đã được tích hợp và xác thực thành công trên tài khoản VNeID mức 2, công dân có thể sử dụng thông tin hiển thị trên ứng dụng để thay thế giấy tờ bản cứng khi làm việc với cơ quan nhà nước, ngân hàng, sân bay hay các đơn vị cung cấp dịch vụ public.

Hướng dẫn quy trình đổi thẻ căn cước nhanh chóng và chuẩn xác

Để việc thực hiện thủ tục diễn ra thuận lợi, người dân nên chủ động nộp hồ sơ trực tuyến trước khi đến cơ quan công an.

Bước 1: Kê khai hồ sơ trực tuyến

Công dân truy cập vào Cổng dịch vụ công Bộ Công an hoặc Cổng dịch vụ công Quốc gia, chọn thủ tục "Cấp, đổi, cấp lại thẻ căn cước". Tiến hành chọn lý do cấp đổi, nơi thực hiện thủ tục và đăng ký thời gian đến làm việc.

Bước 2: Đến cơ quan công an tiếp nhận hồ sơ

Theo đúng lịch hẹn, công dân mang theo giấy tờ thân nhân (nếu được yêu cầu) đến Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an cấp quận/huyện hoặc Trung tâm phục vụ hành chính công.

Cán bộ thu nhận thông tin sẽ tiến hành đối chiếu dữ liệu, chụp ảnh khuôn mặt, thu thập vân tay và quét mống mắt.

Bước 3: Đóng lệ phí và nhận kết quả

Sau khi kiểm tra lại tờ khai thông tin cá nhân và ký xác nhận, công dân nộp lệ phí theo quy định (nếu thuộc trường hợp phải nộp lệ phí) và chọn hình thức nhận thẻ: nhận trực tiếp tại cơ quan công an hoặc nhận qua dịch vụ bưu chính công ích chuyển phát về tận nhà.

Những thắc mắc và rủi ro thường gặp khi chuyển đổi thẻ căn cước

Dưới đây là một số tình huống phát sinh trong thực tế mà công dân cần lưu ý.

Sai lệch thông tin giữa Cơ sở dữ liệu dân cư và giấy tờ cũ

Trường hợp thông tin trên thẻ căn cước cũ, sổ hộ khẩu cũ không trùng khớp với dữ liệu trên hệ thống quốc gia (như sai ngày tháng năm sinh, sai tên đệm), công dân cần mang theo Giấy khai sinh bản gốc hoặc văn bản tư pháp liên quan đến Công an cấp xã/phường nơi cư trú để thực hiện cập nhật, điều chỉnh dữ liệu trước khi làm thẻ mới.

Mất thẻ căn cước có cần làm lại ngay không?

Khi bị mất thẻ, công dân nên thực hiện thủ tục báo mất trên ứng dụng VNeID hoặc Cổng dịch vụ công để bảo mật thông tin, đồng thời đăng ký cấp lại thẻ. Việc cấp lại thẻ do bị mất có thể thực hiện trực tuyến hoàn toàn nếu dữ liệu sinh trắc học của công dân đã có sẵn trên hệ thống và còn hạn sử dụng.

Thay đổi thiết bị đăng nhập VNeID sau khi làm thẻ mới

Sau khi nhận thẻ mới, nếu người dân thay đổi điện thoại, việc kích hoạt lại tài khoản VNeID trên thiết bị mới có thể thực hiện thông qua quét chip NFC trên thẻ căn cước một cách dễ dàng mà không cần phải đến trực tiếp cơ quan công an để xin cấp lại mã xác thực.

Kết luận

Việc cập nhật quy định và chủ động đổi sang thẻ căn cước mới khi đến hạn không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn mang lại sự tiện lợi trực tiếp cho mỗi cá nhân. Tấm thẻ thế hệ mới cùng với hệ sinh thái định danh VNeID đang từng bước đơn giản hóa mọi giao dịch hành chính, giúp tiết kiệm thời gian, công sức và hạn chế tối đa rủi ro thất lạc giấy tờ trong cuộc sống hàng ngày.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Làm thẻ căn cước mới mất bao nhiêu ngày thì nhận được?

Thời gian cấp, đổi, cấp lại thẻ căn cước theo quy định là không quá 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với các vùng sâu, vùng xa, thời gian có thể kéo dài hơn tùy thuộc vào điều kiện vận chuyển bưu chính.

Chi phí làm thẻ căn cước mới là bao nhiêu?

Trường hợp công dân đủ 14 tuổi làm thẻ lần đầu được miễn phí hoàn toàn. Các trường hợp cấp đổi khi hết hạn, đổi thông tin hoặc cấp lại do làm mất sẽ nộp mức lệ phí từ 30.000 đến 70.000 đồng/thẻ tùy thuộc vào hình thức thực hiện (trực tuyến hay trực tiếp) và nội dung thủ tục.

Mống mắt thay đổi do phẫu thuật mắt thì có ảnh hưởng đến thẻ căn cước không?

Dữ liệu mống mắt thu thập trên hệ thống là cấu trúc mống mắt tự nhiên. Các phẫu thuật khúc xạ thông thường (như mổ cận thị Lasik) không làm thay đổi cấu trúc mống mắt. Trường hợp phẫu thuật can thiệp sâu làm thay đổi cấu trúc mống mắt, công dân có thể liên hệ cơ quan quản lý căn cước để cập nhật lại dữ liệu sinh trắc học.

Trẻ em dưới 6 tuổi làm thẻ căn cước có cần chụp ảnh không?

Không. Trẻ em dưới 6 tuổi khi làm thủ tục cấp thẻ căn cước thông qua người đại diện hợp pháp không phải thu thập ảnh khuôn mặt, vân tay hay mống mắt.