Quy Định Về Khai Thuế, Tính Thuế Và Khấu Trừ Thuế Đối Với Hộ Kinh Doanh Từ 01/01/2026

Nội dung này được ban hành tại Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025. Mặc dù phần lớn các điều khoản của luật có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, riêng quy định tại Điều 13 và nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Việc cập nhật kịp thời các điểm mới của Luật Quản lý thuế 2025 cho hộ kinh doanh là bắt buộc để các cơ sở chủ động tối ưu quy trình vận hành và phòng ngừa các rủi ro pháp lý về sau.

Thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân 

Căn cứ Điều 13 Luật Quản lý thuế 2025, quy trình khai và tính hai loại thuế này được phân định cụ thể theo doanh thu thực tế:

• Trường hợp doanh thu thuộc diện không chịu thuế: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự xác định mức doanh thu hằng năm không thuộc diện chịu thuế phải thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
• Trường hợp doanh thu thuộc diện chịu thuế: Người nộp thuế có trách nhiệm tự xác định chính xác số thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp theo quy định.
• Cơ chế hỗ trợ tự động từ hệ thống: Đối với hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động tạo lập tờ khai thuế. Việc này được xử lý dựa trên cơ sở dữ liệu hóa đơn, dữ liệu quản lý thuế và các nguồn thông tin hợp pháp khác nhằm tối giản thủ tục cho người nộp thuế.

Lưu ý quan trọng từ Điều 12: Đi đôi với cơ chế tự kê khai, người nộp thuế phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của hồ sơ. Nếu phát hiện sai sót, hộ kinh doanh được quyền khai bổ sung trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế đó, miễn là trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra tại trụ sở.

Các loại thuế và khoản thu khác thuộc ngân sách 

Đối với các sắc thuế khác và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, Luật Quản lý thuế 2025 cho hộ kinh doanh quy định cơ chế quản lý như sau:

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải chủ động tự xác định số tiền phải nộp theo đúng quy định của pháp luật về thuế và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.
• Nghĩa vụ tự tính và tự nộp này áp dụng đồng bộ nhằm chuẩn hóa mô hình kế toán của khối kinh doanh cá thể, từng bước xóa bỏ hoàn toàn các lỗ hổng thất thu ngân sách.

Kỳ khai thuế và trách nhiệm của Cơ quan thuế 

Công tác quản lý và hỗ trợ người nộp thuế được quy định rõ ràng để đảm bảo tính minh bạch:

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có nghĩa vụ thực hiện việc khai thuế, tính thuế đối với từng loại thuế theo đúng kỳ tính thuế quy định (tháng, quý, năm hoặc theo từng lần phát sinh).
• Cơ quan thuế có trách nhiệm căn cứ vào hệ thống cơ sở dữ liệu để cung cấp thông tin hỗ trợ tối đa cho hộ kinh doanh trong suốt quy trình khai thuế và tính thuế.

Hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử

Để siết chặt dòng thuế từ nền kinh tế số, Điều 13 quy định rõ trách nhiệm thuế dựa trên phương thức vận hành của từng loại nền tảng số:

• Nền tảng có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến: Chủ quản nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) hoặc nền tảng số (bao gồm cả tổ chức trong nước và nước ngoài) có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phát sinh giao dịch trên sàn.
• Nền tảng không có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động trên các nền tảng này phải trực tiếp thực hiện nghĩa vụ khai thuế, tính thuế và nộp thuế theo quy định hiện hành.

Để nắm bắt chi tiết hơn về các biểu mẫu kê khai và chế độ kế toán áp dụng riêng cho mô hình này, bạn có thể tham khảo thêm hướng dẫn cụ thể tại Luật Việt Nam.

Chế tài xử phạt và biện pháp cưỡng chế cần biết

Việc không tuân thủ quy định của luật mới sẽ dẫn đến những chế tài tài chính và hành chính nghiêm khắc:

• Xử phạt hành chính: Phạt 10% đến 20% tính trên số tiền thuế khai thiếu do lỗi kê khai sai; phạt từ 01 đến 03 lần số tiền thuế trốn đối với các hành vi cố tình không nộp hồ sơ khai thuế hoặc lập hóa đơn sai giá trị thực tế.
• Biện pháp cưỡng chế: Nếu nợ tiền thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp, hộ kinh doanh sẽ bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế như trích tiền từ tài khoản, ngừng sử dụng hóa đơn, hoặc thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
• Tạm hoãn xuất cảnh: Theo Điều 17, cá nhân là chủ hộ kinh doanh thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế sẽ bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Việc áp dụng Luật Quản lý thuế 2025 cho hộ kinh doanh là bước đi chiến lược nhằm số hóa và minh bạch hóa nền kinh tế. Thay vì đối mặt với rủi ro bị xử phạt, các chủ hộ kinh doanh nên chủ động tiếp cận hệ thống hóa đơn điện tử. Quy trình này giúp bạn tận dụng tối đa tính năng tự động tạo tờ khai của cơ quan thuế, giảm thiểu sai sót kế toán và đảm bảo an toàn pháp lý tuyệt đối cho cơ sở kinh doanh của mình.

Giải pháp công nghệ hỗ trợ hộ kinh doanh từ Bado 

Để giúp các chủ hộ kinh doanh xóa bỏ hoàn toàn nỗi lo tính toán sai lệch hay bỡ ngỡ trước quy định tự kê khai mới, nền tảng số Bado đã phát triển Công cụ tính thuế hộ kinh doanh nhanh và miễn phí. Chỉ với vài thao tác nhập số liệu đơn giản, hệ thống sẽ tự động xuất kết quả tính thuế chính xác theo đúng biểu thuế hiện hành, giúp bạn chủ động kiểm soát dòng tiền và nghĩa vụ ngân sách của cơ sở kinh doanh.

Bên cạnh công cụ tính toán tự động, Bado hiện đang triển khai Chương trình ưu đãi đặc biệt cho Dịch vụ kế toán trọn gói dành riêng cho khối hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm của Bado sẽ thay bạn hoàn thiện toàn bộ hệ thống sổ sách, chứng từ, hóa đơn điện tử và đại diện xử lý các thủ tục kê khai định kỳ với cơ quan thuế một cách chuẩn mực, an toàn nhất.

Đừng để rủi ro pháp lý làm gián đoạn công việc kinh doanh của bạn! Hãy BẤM VÀO ĐÂY ĐỂ ĐĂNG KÝ NGAY và nhận chương trình tư vấn giải pháp thuế chuyên sâu hoàn toàn miễn phí từ các chuyên gia của Bado.